ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
170
زاد المسافرين ( فارسى )
صفت قرص طباشير قابض اين است : ورق گل سرخ ، سه مثقال ؛ تخم حمّاض بو داده ، صمغ عربى ، نشاسته ، دو مثقال ؛ طباشير ، گل ارمنى ، گرد سماق ، زرشك هسته بيرون كرده ، از هريك ، يك مثقال و نيم ؛ اجزاء را كوفته و بيخته با گلاب سرشته قرص سازند ؛ قدر شربت ، يك مثقال با شيرههاى مذكوره يا شربت مورد و با ماء الشعير بدهند . صفت شربت مورد اين است : مقدار بيست مثقال مورد را ساييده و جوشانيده ، صاف نموده ، با صد مثقال قند سفيد به قوام آورند و بعد از قوام اگر دو مثقال طباشير اضافه نمايند هم شايد ؛ قدر شربت از سه مثقال تا پنج مثقال با شيرهء تخم خرفه بوداده و قرص طباشير قابض بدهند . صفت حبّ طباشير كافورى اين است : تخم خرفه مقشر ، تخم كاسنى ، مغز تخم خيار ، مغز كدو ، ورق گل سرخ از هريك ، سه مثقال ؛ خشخاش سفيد ، پنج مثقال ؛ طباشير ، صندل سفيد سوده ، نشاسته ، صمغ از هريك ، دو مثقال ؛ كافور ، يك مثقال ؛ اجزاء را كوبيده با لعاب بزرقطونا به قدر نخودى حبّ سازند و از پنج دانه تا ده دانه با شيرههاى مذكوره با ماء الشعير ميل نمايند . بدان كه در اين تب و تبهاى خلطى ، مكرر مىشود كه اسهال با ورم دست و پاها و شكم و صورت جمع مىشود ؛ هرگاه ادويهء قابضه داده شود ، تب با ورم شدت مىكند و لهذا محتاجيم به دوائى كه مادهء مرض را دفع كند و بعد از آن ، سبب قبض طبع شود و تهبّج و تب زياد نشود و صفات مذكوره در او باشد ، اين است : سفوف سده : ريوند چينى ، چهار مثقال ؛ گل سرخ ، پنج مثقال ؛ پوست بيرون پسته ، دو مثقال ؛ تخم گشنيز ، دو مثقال ؛ عود قمارى ، يك مثقال ؛ مصطكى ، يك مثقال ؛ ميخك ، نيم مثقال ؛ آملهء مقشر ، نيم مثقال ؛ اجزاء را كوبيده سفوف